fotonaarportret.nlPortret in opdracht laten maken: mag je het online delen, en mag de maker dat?
Wie een portret laat maken, denkt zelden na over publicatie. Toch regelt de Auteurswet precies wie het werk online mag zetten, en dat blijkt niet de maker te zijn.
Een portret in opdracht voelt als iets heel persoonlijks, dus de vraag wie het mag publiceren komt pas op als je het wilt delen op social media, of als de kunstenaar het in een portfolio wil laten zien. Het antwoord staat in de portretrechtartikelen van de Auteurswet, en het is minder vanzelfsprekend dan je zou verwachten. Dit is algemene uitleg en geen juridisch advies.
Wat telt als een portret in opdracht?
Artikel 19 van de Auteurswet geldt alleen voor portretten die zijn gemaakt “ingevolge eene opdracht”, door of namens de geportretteerde zelf. Een portret dat je cadeau geeft, valt daar ook onder zolang jij of iemand namens de geportretteerde de opdracht heeft gegeven. Een portret is daarbij niet alleen een foto: volgens Wildenberg Advocaten gaat het om elke afbeelding van het gelaat van een persoon, dus ook een tekening of schilderij.
Wie mag het portret openbaar maken?
De geportretteerde mag het portret openbaar maken. Na overlijden kunnen de naasten dat doen. De maker van een in opdracht gemaakt portret mag dat volgens artikel 20 niet zonder toestemming, ook al blijft het auteursrecht bij hem of haar. Wildenberg Advocaten merkt op dat het openbaar maken door een derde, zonder toestemming van de geportretteerde, ook onrechtmatig is.
Mag een kunstenaar mijn portret dan in zijn portfolio zetten?
Niet zomaar. Toestemming om het portret te maken betekent volgens dezelfde bron niet automatisch toestemming om het te publiceren. Wil de kunstenaar het werk tonen op een website of expositie, dan hoort die toestemming expliciet te worden gevraagd. Spreek dit liever vooraf af dan achteraf, en leg het schriftelijk vast.
Mag ik het portret zelf kopiëren of laten reproduceren?
Ja, binnen de grenzen van artikel 19: de geportretteerde mag het portret zelf verveelvoudigen zonder inbreuk op het auteursrecht, en na overlijden kunnen dat de naasten. Denk aan een extra afdruk voor een familielid. Het auteursrecht op het oorspronkelijke werk blijft wel bij de maker.
Wat als er meerdere mensen op het portret staan?
Bij een portret met meer geportretteerden hebben ze elkaars toestemming nodig, of moet er een periode van tien jaar na overlijden van de ander verstreken zijn. Bij een gezinsportret loont het dus om vooraf met iedereen af te stemmen of het ergens gedeeld mag worden.
Wat betekent dit voor jouw aanvraag?
Bespreek bij een match meteen drie punten: mag het werk in het portfolio van de kunstenaar, mag het online worden gedeeld, en wie levert een digitaal bestand van het eindwerk. Hoe het matchingproces verloopt lees je op hoe het werkt, en wat je kunt verwachten qua kosten staat op de pagina met richtprijzen.
Bronnen en controle
De feiten en bezoekdata zijn gecontroleerd op 4 oktober 2026. Tentoonstellingsinformatie kan wijzigen; controleer voor vertrek altijd de officiële pagina.
- mr. ir. A.P. Engelfriet (IE-C deLex) — artikel 19 Awie-c.nl
- Wildenberg Advocaten — Portretrechtwildenbergadvocaten.nl
Liever zelf een portret laten maken?
Bekijk voorbeelden van onze makers, check de richtprijzen en vraag vrijblijvend een match aan.
Bekijk voorbeeldenBekijk richtprijzenVraag een match aan
